Tiền đái tháo đường là giai đoạn cảnh báo trước khi mắc đái tháo đường type 2. Nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng cách, người bệnh có thể làm chậm hoặc ngăn ngừa nguy cơ tiến triển thành bệnh đái tháo đường. Tuy nhiên, không phải tất cả bệnh nhân tiền đái tháo đường đều cần dùng thuốc.
Tiền đái tháo đường là gì?
Tiền đái tháo đường (Prediabetes) được chẩn đoán khi có một trong các tiêu chuẩn sau:
- Glucose máu lúc đói > 5,6 mmol/L.
- HbA1c > 5,7%.
- Rối loạn dung nạp glucose sau nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT).
Đây là tình trạng đường huyết cao hơn bình thường nhưng chưa đạt ngưỡng chẩn đoán đái tháo đường.
Không phải mọi trường hợp đều có nguy cơ như nhau
Nghiên cứu cho thấy tiền đái tháo đường không phải là một bệnh lý đồng nhất. Một số người có nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường type 2 cao hơn, đặc biệt là:
- Người béo phì, gan nhiễm mỡ và kháng insulin.
- Người suy giảm chức năng tế bào beta của tụy.
- Người có tăng insulin máu kèm kháng insulin và đã xuất hiện tổn thương cơ quan đích.
Những nhóm này cần được theo dõi và can thiệp tích cực hơn.
Điều trị tiền đái tháo đường như thế nào?
Thay đổi lối sống là nền tảng
Biện pháp đầu tiên và quan trọng nhất gồm:
- Giảm cân nếu thừa cân hoặc béo phì.
- Duy trì chế độ ăn lành mạnh.
- Tăng cường vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần.
- Kiểm soát huyết áp và mỡ máu.
Thay đổi lối sống giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc đái tháo đường type 2.
Khi nào cần dùng thuốc?
Không phải tất cả bệnh nhân tiền đái tháo đường đều cần điều trị bằng thuốc. Các trường hợp nguy cơ cao có thể được bác sĩ cân nhắc sử dụng thuốc khi có một hoặc nhiều yếu tố sau:
- HbA1c > 6,0%.
- BMI ≥ 30 kg/m² (đối với người Việt Nam có thể cân nhắc từ BMI ≥ 25 kg/m²).
- Có bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc rối loạn lipid máu.
- Có các dấu ấn sinh học cho thấy nguy cơ tiến triển cao.
Các thuốc có thể được cân nhắc
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:
- Metformin: là thuốc được sử dụng phổ biến nhất trong điều trị tiền đái tháo đường.
- Thuốc đồng vận thụ thể GLP-1 hoặc GLP-1/GIP: hỗ trợ kiểm soát đường huyết và giảm cân ở người nguy cơ cao.
- Thuốc ức chế SGLT-2: có thể được cân nhắc ở một số bệnh nhân có nguy cơ tim mạch hoặc suy tim.
Việc sử dụng thuốc cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá và theo dõi, không nên tự ý dùng.
Kết luận
Tiền đái tháo đường là cơ hội “vàng” để phòng ngừa đái tháo đường type 2. Thay đổi lối sống luôn là biện pháp điều trị đầu tiên. Đối với những người có nguy cơ cao, việc điều trị bằng thuốc có thể giúp giảm nguy cơ tiến triển bệnh và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Khuyến cáo: Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy bạn đang ở giai đoạn tiền đái tháo đường, hãy đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.
